Haberler

Haberler->Basında ÇR->11 Eylül'ün Comicslere Yansýmasý   
11 Eylül'ün Comicslere Yansýmasý

11 EYLÜL 2001’in üzerinden dört sene gecti. 3000’e yakýn insanýn hayatýný kaybettiði, Dünya Ticaret Merkezi’nin toza dönüþtüðü bu olay dünya için ‘terör’e açýIan savaþýn resmi baþIangýç tarihiydi. Amerikan halkýnýn hiçbir zaman sarsýlmayacaðýna inandýðý huzuru ve dokunulmazlýðý kaybetmiþ olmasý nedeniyle toplumsal paranoyalar baþ gösterirken, hükümetin özellikle dýþ politikada izlediði agresif tutum da uzunca bir zamandýr suya sabuna dokunmayan bir halkýn bir þeyleri tartýþýr hale gelmesine sebep oldu. Yazýlý basýndan sit-comlara, belgesel sinemacýlýktan güncel edebiyata dek birçok yaratýnýn tonu sertleþmeye baþladý.
Bu sertleþen tondan ayda 500’den fazIa derginin yayýmlandýðý çizgi roman mecrasý da nasibini alacaktý. Amerikan çizgi romanlarý ikinci Dünya Savaþý’na dek içinde dram, aksiyon, polisiye, bilimkurgu gibi türleri tek sayýlar halinde iþleyen dergilerden oluþuyordu. Ýkinci Dünya Savaþý sýrasýnda halkýn milliyetçilik damarýný kabartmak amacýyla yaratýlmýþ karakterlerin ardýndan aksiyon türünün dýþýnda kalan yayýnlar piyasadan çekilmeye baþIadý.
1940’lý yýllarýn baþýndan beri popülerleþmekte olan ‘süper kahraman’ ekolü ise 60 sonrasýnda piyasaya hakim tür oldu ve bu günümüze dek bu þekilde devam etti. Karakterler arasýnda genellikle gri tonlar barýndýrmayan ‘action comic’lerde Amerikan filmlerinden de aþina olduðumuz iyi ye kötünün bildik mücadelesine tanýk oluruz. Bunun en büyük sebeplerinden biri çizgi roman hikayeciliðinin önemsenmemesi ve genellikle hikayelerin çizerler tarafýndan yazýlmasýdýr. Bu durum ‘90’lara kadar devam etti. Özellikle ‘90’Iarda yayýnevlerinin ticari kaygýlar sebebiyle niteliksiz maceralar yayýmlamaya baðlamasý okuyucuda rahatsýzlýk uyandýrdý. ‘80’lerde tek tük de olsa derinlik barýndýran karakterlerin yer aldýðý farklý öykülere imza atmýþ olan Alan More, Frank Miller gibi yazarlarýn ‘90’Iardaki varisleri Grant Morrison, Warren Ellis, Greg Rucka gibi isimler oyunun kurallarýný yeniden belirledi.

Yayýnevlerinin de öykülerin en az çizimler kadar önemli olduðunu anlamasý sonucunda pek çok bilimkurgu ve polisiye yazarý, sinema ya da televizyon senaristi, gazeteciler birer çizgi roman yazarý olarak sektörde yerini aldý.Bu çeþitlilikle beraberinde edebi deðeri olan, geçmiþte çizgi romanlara oranla çok daha politik dergilerin ortaya çýkmasýna sebep oldu. Kýsacasý 2000’li yýllarýn baþýnda çizgi roman kendi içinde bir evrimi doðasý gereði yaþýyordu. Pek çok yazar ýrkçýlýk, ayrýmcýlýk kültür emperyalizmi, cinsellik, terör gibi temalarý süperkahramanlar üzerinden iþlemeye baþlamýþtý bile.

Milliyetçilik dozu yükseldi

11 Eylül saldýrýlarýnýn ardýndan ise daha önce aðýrdan yaþanan deðiþimde gözle görünür bir hýzlanma oldu denebilir. Ýlk etapta Amerikan halkýný yatýþtýrma amacý güden, “tek yüreðiz, tek bileðiz” mesajý taþýyan, milliyetçilik dozu yüksek dergiler yayýmlandý. Ýlk önemli tepki Marvel Comics’in oldukça satan prestijli dergilerinden biri olan Amazing Spider-Man’in yazarý J.M. Straczysnki’den geldi. Tamamý bu olaya adanmýþ 36. sayý kapkara kapaðýyla bir yas sayýsý olarak çýktý. Hikaye, Örümcek Adam’in kulelerin yýkýlýþýna afallamýþ bir þekilde tanýk olmasýyla açýlýr. Örümcek ve diðer süperkahramanlar, isimsiz kahramanlar olarak nitelendirilen polis, itfaiye ve kurtarma birliklerine yardýmcý olurlar. Ülkemizde de Arka Bahçe Yayýncýlýk tarafýndan yayýmlanmýþ alan bu sayýda ilginç olan, çizgi roman dünyasýnýn en þeytani kötüsü Dr. Doom’un bile tanýk olduðu yýkým karþýsýnda diðer kötülerle birlikte gözyaþý dökerken resmedilmesiydi. Straczynski bu ayrýntýyla kurmaca ve gerçeðin arasýndaki farký gözler önüne seriyor.
11 Eylül’ü takip eden bir yýl içinde benzeri temalar iþleyen pek çok hikaye yayýmlandý.Bunlardan ilginç olan bir diðeri ise altý sayýlýk bir Kaptan Amerika macerasý. Kulelerin yýkýlýþýna tanýk olan Kaptan Amerika, bu iþin sorumlusu olan fanatik Müslüman Al-Tariq’in peþine düþer. Oldukça provokatif kapaklara sahip bu seride; Amerikan milliyetçiliðinin kati ikonlarýndan Kaptan Amerika, Ýkinci Dünya Savaþý sýrasýnda Nazilerle savaþtýðý gibi, bu sefer de Müslüman teröristlerle savaþmak durumundadýr. Hikayenin sonunda Kaptan Amerika 600 kiþiyi kurtarma pahasýna Al-Taniq’i öldürmek durumunda kalýr. Al-Tariq’in son sözleni ”Asýl terörist Amerika’dýr” ise geneli tek taraflý yazýlmýþ hikayenin kafa karýþtýran ayrýntýlarýndan biri alarak hatýrlanýr.

Þiddet, beyin yýkama...

‘90’lann baþýndan itibaren sertleþmeye baþlayan çizgi romanlar, 11 Eylül’ün etkileri sonrasýnda iyiden iyiye iç karartýcý hikayeler içermeye baþladý. 2004 yýlýnda Dc Comics tarafýndan yayýmlanan “Identity Crisis” mini serisinde bir süperkahramanýn karýsý baþka bir süpenkahramanýn karýsý tarafýndan öldürülür.. Ýler ki sayýlarda ayný kadýn karaktere daha öncesinde hunharca tecavüz edildiði anlaþýlýr. Trajik olayý gözler önüne seren panellerde karakterin acýsýný bire bir yaþar.
Çizgi romanlarda karakterlerin devlet ve halkla olan iliþkileri de içinden çýkýlamayacak boyutlarda karmaþýk hale geldi. Kimi maceralarda devlet George Orwell’in “1984” romanýnda olduðu gibi ‘büyuk biradenlik’ yaparken tasvir ediliyor. Böylelikle Superman, Kaptan Amerika gibi çizgi roman dünyasýnýn en ak karakterleri bile hükümetin otoritesini sarsabilecek birer güç olarak gösterilebiliyor. Özellikle son Superman serileninde, Superman bilinenin aksine insanlarýn güçleri sebebiyle korktuðu bir uzaylý haline gelir. Dönem dönem feminist mesajlar veren ve genç kýzlar tarafýndan da sevilen karakterlerden Wonder Woman’ýn son sayýlardan birinde bir düþmanýnýn boynunu kýrarak öldürmesi yayýncý Dc Comics’in önünde protesto gösterileninin oluþmasýna sebep oldu.
Grant Morrison, Joss Whedon ye Brian Michael Bendis gibi yazarlar “X-Men” serisi üzeninden ýrkçýlýða, kültür emperyalizmine, tüketim toplumuna dolaylý göndermeler yaparken, Phil Jimenez, Warren Ellis gibi yazarlar yetiþkinlere yönelik “Vertigo” markasý altýnda direkt göndermelere imza atarlar.
Kahramanlar günümüz hastalýklarýndan da nasiplerini alýnlar. Green Arrow serisinde henüz genç bir kýz alan Speedy’nin HIV’li olduðu resmedilir ve tedavi sürecini konu alan hikayeler yazýlýr. Superman-Batman gibi eski dostlar görüþ ayrýlýklarý sebebiyle birbirlerinin boðazýna yapýþmaktan çekinmezken, Scarlet Witch adýndaki Marvel karakteri baðlý bulunduðu Avengers grubunun yarýsýndan fazlasýný mezara gömebilir hale gelir. Çizgi romanlarýn gerçek dünyanýn acýlarýndan sýyrýlmak için var olduðu günlenin geçmiþte kaldýðý Amerika’da bir zamanlarýn imrenilen kahramanlarýnýn yaþadýklarý buhranlý bir ulusun hatta tüm dünyanýn yaþamakta olduðu bir buhranla özdeþleþtirilebilir hale geldi.

Burak Korkmaz - Milliyet Sanat, Eylül 2005


Gönderen Yunus, Cuma, 16 Eylül 2005 22:43, Yorumlar(0)
Yorumlar


MKPNews ©2003-2008 mkportal.it
 

MKPortal ©2003-2008 mkportal.it