Haberler

Haberler->Basında ÇR->Ýngsos sanýk sandalyesinde   
Ýngsos sanýk sandalyesinde

'V For Vendetta' tüm insanlýðýn içinde yer aldýðý, þu veya bu þekilde zarar gördüðü acýmasýz bir siyasal düzeni kýyasýya eleþtirirken, muhalif duruþa çarpýcý boyutlar katmakta

Ýngsos nedir? Yüksek edebiyatýn tutkulu takipçilerinin unutamadýklarý bir sözcük... George Orwell'in Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlý þaheserinde, geleceðin kontrol toplumunu, totaliter Ýngiltere'sini anlatýrken, yönetsel sisteme verdiði ad. Nasyonal Sosyalizm'in bir çeþidi; Ýngiliz ve Sosyalizm sözcüklerinden türetilmiþ bir kavram. Ýngsos da týpký Nasyonal Sosyalizm gibi baskýcý, tahakkümcü, acýmasýz ve kontrola dayalý bir sistem. Ýnsanlarýn tamamý izlenmekte, her yaptýklarý kaydedilmekte ve sisteme uygun olmayan en ufak davranýþlarý acýmasýzca yok edilmeleriyle sonlandýrýlmakta. Big Brother adý verilen Stalinvari bir kiþilik her þeyi kontrol etmekte. En küçük muhalif hareket en sert þekilde sindirilmekte ve yok edilmekte.
George Orwell'ý edebiyatýn büyükleri arasýna sokan bu eþsiz baþyapýt, bir kara 'future-fiction' yani bir distopya olmanýn çok ötesinde anlamlar ifade eder. Orwell, belki, kendisinin de Ýngiliz servisleri adýna çalýþan bir yazar olmasýnýn verdiði bilinçle öyle bir gelecek projeksiyonu yapmýþtýr ki öngörüleri adeta harfiyen çýkmýþtýr. Kendisi, çok önemli bir baþyapýt yaratmýþ olmanýn onuruna ulaþýrken bize de lanetli kehanetlerinin acýmasýzca tecelli ettiði bir dünyanýn sorunlarýyla boðuþmak kalmýþtýr.

Sisteme karþý
George Orwell'ýn Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ünü ve Ýngsos'u anmak neden gerekti durup dururken? Açýklayalým. 1999 tarihli 'Dövüþ Kulübü' filminden sonra, görmüþ olduðumuz en köklü sistem eleþtirisiyle karþý karþýyayýz: 'V For Vendetta.'
'V For Vendetta', bir sinemasal baþarý olmanýn ötesinde son derecede etkili bir siyasi taþlama olarak parýldamaktadýr. Anlattýðý hikâye hiç de yabancý deðildir. Ýki yönden, çok tanýdýktýr. Birincisi: Biz bu hikâyeyi Orwell'den de dinlemiþtik! Ýkincisi ise þu; insancýklarýn hayatlarý tam da böyle cereyan etmektedir þu asimetrik savaþ yýllarýnda! V For Vendetta tüm insanlýðýn içinde yer aldýðý, þu veya bu þekilde zarar gördüðü acýmasýz bir siyasal düzeni kýyasýya eleþtirirken, muhalif duruþa çarpýcý boyutlar katmakta. Aslýnda 1988 tarihli bir çizgi roman V For Vendetta. Bu ay, Arkabahçe Yayýncýlýk tarafýndan Türkçesi de piyasaya sürülmüþ durumda. Filmi ise eþzamanlý olarak vizyonda. Son zamanlarda örneklerini sýkça gördüðümüz gibi, ('Sin City', 'Spiderman' vs.) bir çizgi roman-sinema evliliði söz konusu olan. Kuþkusuz 1988'den bu yana geçen süreyi göz önüne alarak, çizgi romanýn yaratýcýlarýný da vizyoner baþarýlarý için ayrýca tebrik etmek gerekir.

Söz konusu kiþi V
Olay aslýnda günümüze yapýlan bir alegoridir. Yýllardan 1997. Amerika'nýn peþinden gidilen savaþta her þey birbirine karýþmýþ, yakýndan bildiðimiz katliamlar, insanlýk trajedileri, kaos, baský vs. gibi uygulamalar sonucunda sistem rayýndan çýkmýþtýr. Ýngiltere terörün hedefidir. Ya da bu tehlike abartýlarak insanlara sürekli baský uygulanmaktadýr. Sistemi sürdürülebilir kýlmak için bir dizi uygulama devreye sokulmuþtur. Nazi yöntemlerini amatör býrakacak bu uygulamalar sonucunda Ýngiltere'de herkes izlenmekte, geceleri sokaða çýkma yasaðý uygulanmakta ve gizli polis her türlü yetki ile donatýlmýþ olarak insanlarý baský altýnda tutmakta, gerekli gördüklerini yok etmektedir. Özgürlüðün sona erdiði toplum yaþamý, yalanlara ve hamasete dayalý ajitasyonlarla sürdürülmekte, bunun için medya, baþta televizyon olmak üzere propaganda amaçlý olarak kullanýlmakta, sahte bir demokrasi söylemi demagojiyle yürütülmektedir. Toplum içten içe kaynamakta, kendilerine kurulan tezgâha uyanmaktadýr. Ama olaylara karþý çýkacak cesareti göstermek de aykýrý muhalif davranýþlar geliþtirmek de son derecede tehlikelidir. Sonu kafalara çuvallarýn geçtiði, turuncu tulumlarýn giydirildiði, acýmasýz iþkencelerin uygulandýðý hücrelerde kaybedilmektir. Ýþte bu ortamda, maskeli bir þahsiyet ortaya çýkar ve tüm sisteme meydan okur.
Buradaki çýkýþ çizilirken verilen semboller, metafor olarak önemlidir. Çünkü önderlik ve liderlik unsuruna prim verilmemiþ, aksine kollektif bir bilinç ve deðer yargýsý yüceltilmiþtir. Bu, oldukça çaðdaþ bir siyasi yaklaþýmý temsil etmektedir. V adlý bu maskeli þahsiyet klasik kültür düþkünü, insanlýðýn yüce deðerlerine þövalyece baðlý, feragatlý ve zekidir. Çok iyi kýlýç kullanmaktadýr. Yani kapitalizm öncesi erdemli insanlarda ortak olan hasletlere toptan sahiptir. Zaten senaryo, 1605 yýlýnýn Kasým ayýnda Ýngiliz Parlamentosunu havaya uçurmaya kalkýþýp baþarýsýz olan ve idam edilen muhalif bir tarihi kiþiliðe gönderme yapýlarak kurulmuþtur.
Söz konusu kiþi V, Aykýrý bir hayatý sürdürmekte, yeraltýnda yaþamakta ve sistemle göreceði hesaplarýna kilitlenmiþ olarak yaþamaktadýr. V'nin maskeli olmasý ve bir isme sahip olmamasý bize çaðdaþ siyasi aktivistlerin tavýrlarýný (Subcomandante vs.) anýmsatmaktadýr. Maskeli olmasý da onu tüm toplumla özdeþik hale getirmektedir. Dolayýsýyla maske, bir metafor olarak öne çýkmaktadýr. Yani demek istenmektedir ki; hepimiz günlük maskelerimiz altýnda, bu sistemin sillesini yemiþ maðdurlarýz. O halde, suskun ve kimliksiz bir kavgada içten içe yerini alabilirsin. Çünkü herkes senin gibi devirmek istiyor aslýnda bu tezgâhlarý kuranlarý, bu sahtekârlarý.

Ve devrim...
Sonuçta, anonimleþmiþ bu karakterin cesaret verdiði toplum, iktidarý kötüye kullanarak, insancýklarý mahveden bu totaliter oligarþiyi yok eder. Ýngiliz toplumundaki herkes birer V maskesi ile bu devrime katýlýr. Sahtekârlýklar tezgâhý olarak gösterilen parlamento binasýnýn havaya uçuruluþu bir havai fiþek gösterisi kadar þenlikli olur. 1605 tarihli baþarýsýz kalkýþmaya selam gönderilir. Bastille ruhu canlanýr.
V For Vendetta için söylenecek söz çok. Bu önemli siyasi yergiyi çaðdaþ Ýngiliz Ýngsos'unun liderlerinin de izlemiþ olduðunu ummak isterim. Bu tezgâhlarýn arkasýnda týpký Bin Dokuz Yüz Seksen Dört romanýnda olduðu gibi sol tandanslý bir siyasi partinin olmasý ise ayrýca dramatiktir. Ýngiliz sanatýný ise bir kez daha ayakta alkýþlamak zorundayýz. Kapsayýcý bir savaþýn ortasýnda bile böylesi bir eserle özeleþtiri verebilen bir topluma her þeye raðmen saygý duymak gerekir. Demek ki tüm olanlara karþýn orada her þey bitmemiþ. Bu deðerli sanat eserlerinden çýkarýmlarda bulunup, mutlu ve barýþ dolu bir dünyaya yönelmek için hâlâ umut var demek ki. Böyle hisseden Ýngilizlerin de var olduðuna tanýk olmak hoþ. Kimi zaman müslümanlýðý, kimi zaman terörü, kimi zaman ne idüðü belirsiz bir tehlikeyi öne sürerek insancýklarý korkutan, sindiren, aldatan ve birbirlerine kýrdýran bu politik mütegallibelere, bu iktidar odaklarýna V gibi karþý çýkabilmek belki herkes için mümkün... Bunun için ilk iþ, korkulardan kurtulmak. Bu baþarýlý eser, bu konuda son derecede ilginç göndermelerle, diskurlarla dopdolu.
Son dönemde, çizgi romanlarýn, edebiyatla yarýþýrcasýna, siyasi ve felsefi meselelere aðýrlýk koymasý ise ayrýca üzerinde düþünülmesi gereken bir husus.

# V FOR VENDETTA
Yazan: Alan Moore, Çizen: David Lloyd, Çeviren: Koray Özbudak, Arkabahçe Yayýncýlýk, 2006, 288 sayfa, 30 YTL.

Hikmet Temel Akarsu - 05/05/2006
Radikal Kitap



Gönderen Yunus, Çarşamba, 12 Temmuz 2006 19:00, Yorumlar(0)
Yorumlar


MKPNews ©2003-2008 mkportal.it
 

MKPortal ©2003-2008 mkportal.it